Κυριακή, 16 Δεκέμβριος 2018
Home / Κουβεντιάζουμε / Μιλώντας με την «ψυχή»… Έρωτας και… Χημεία

Μιλώντας με την «ψυχή»… Έρωτας και… Χημεία

Πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός μας όταν ερωτευόμαστε;

Τι πιο όμορφο συναίσθημα από τον έρωτα; Να βλέπεις τον άνθρωπο σου και να λάμπεις από ευτυχία. Να χαμογελάς και μόνο στη σκέψη του. Μια σκέψη που μπορεί να ευθύνεται για αρκετές ώρες αϋπνίας. Ίσως να είναι οι ίδιες ώρες με αυτές που ονειροπολείς. Ονειροπολείς και κάνεις σχέδια. Σκέφτεσαι όλα αυτά που θες να κάνεις και να πεις, μέσα σε ένα βράδυ. Αν τολμήσεις να τα πεις ποτέ και αν χωράνε όλα αυτά που θες να πεις, στη διάρκεια μιας νύχτας. Με την καρδιά σου να χτυπάει σαν τρελή και εσύ να μην έχεις πιο μαγευτική θέα, πέραν απ’ αυτή των ματιών του. Συναισθήματα ανάμεικτα. Ενθουσιασμός, αγάπη, χαρά, στοργή, αλλά και φόβος, θυμός και απειλή μήπως χάσεις αυτό που θες πιο πολύ απ’ όλα: τον άνθρωπο που ερωτεύτηκες. Συναισθήματα που μπορούν να σε κάνουν ταυτόχρονα τον πιο ευτυχισμένο και τον πιο παρανοϊκό άνθρωπο του κόσμου. Και κάπως έτσι, το αντικείμενο του πόθου σου, γίνεται το πιο γλυκό ναρκωτικό σου. Ένα ναρκωτικό που δεν θες να σου στερήσει κανείς και τίποτα. Για να δούμε όμως, πως λειτουργεί ο εγκέφαλός μας, όταν ερωτευόμαστε.

  • Ο έρωτας επιδρά στον εγκέφαλό μας όπως οι ναρκωτικές ουσίες

Είναι τρομερό πόσο εύπλαστη μπορεί να γίνει η εγκεφαλική μας λειτουργία, άρα και η καθημερινότητά μας, στο κάλεσμα του έρωτα. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο έρωτας επιδρά στον εγκέφαλό μας σαν ναρκωτικό. Και είναι γεγονός. Ο έρωτας και η χρήση ναρκωτικών επιδρούν με τον ίδιο τρόπο στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Αυτό οφείλεται στο ότι και οι δύο συνθήκες προκαλούν στον εγκέφαλό μας την έκκριση της ίδια ορμόνης, της ντοπαμίνης, η οποία ευθύνεται για την ευχάριστη διάθεση και καταπολεμά την κατάθλιψη. Έτσι εξηγείται άλλωστε γιατί κάποια άτομα πάσχουν από κατάθλιψη όταν απορρίπτονται από το άτομο που έχουν ερωτευθεί.

  • Οι ορμόνες μας τρελαίνονται

Όσον αφορά τον έρωτα, οι ορμόνες που εμπλέκονται δεν περιορίζονται μόνο στην έκκριση της ντοπαμίνης. Η έκκριση των ορμονών ποικίλλει, ανάλογα με τη φάση στην οποία βρίσκεται το ερωτικό ειδύλλιο. Πρόκειται για τρεις φάσεις: τη φάση της Λαγνείας, τη φάση της Έλξης και τη φάση της Προσκόλλησης. Στη φάση της Λαγνείας, εκκρίνονται η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα για τους άνδρες και τις γυναίκες, αντίστοιχα, ορμόνες υπεύθυνες για τις σεξουαλικές σχέσεις του ζευγαριού. Αυξάνονται επίσης τα επίπεδα της αδρεναλίνης της νορεπινεφρίνης, ορμόνες που κάνουν την καρδιά να χτυπά πιο δυνατά, τις παλάμες μας να ιδρώνουν και την σεξουαλική συμπεριφορά μας πιο έντονη. Στη φάση της Έλξης, αυξάνονται τα επίπεδα της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης στον εγκέφαλο, ορμόνες που ευθύνονται για τη ρύθμιση των συναισθημάτων χαράς, ευτυχίας, ενθουσιασμού και ευδαιμονίας για το ταίρι μας, έχοντας επίσης αγχολυτική δράση απέναντι στις συνθήκες που μας προκαλούν άγχος. Η αυξημένη ντοπαμίνη ενεργοποιεί το κέντρο ευχαρίστησης του εγκεφάλου, πράγμα που μας κάνει να αναζητάμε ακόμα πιο έντονα τον άλλον. Η φάση της Προσκόλλησης είναι το επακόλουθο των δύο προηγούμενων φάσεων. Κατά τη διάρκεια της φάσης αυτής εκκρίνονται η οξυτοκίνη ή ωκυτοκίνη (η ορμόνη της αφής και της αγάπης ή η ορμόνη της αγκαλιάς) και η βασοπρεσσίνη (η ορμόνη που ενισχύει τη μακροπρόθεσμη δέσμευση του ζευγαριού, την ασφάλεια και την ευημερία).

  • Η κρίση μας επηρεάζεται

Ο έρωτας επηρεάζει την ορθή κρίση μας. Όταν ερωτευόμαστε, τείνουμε να εξιδανικεύουμε το άτομο του ενδιαφέροντός μας, εκτοπίζοντας έτσι τις ατέλειές του. Εθελοτυφλούμε σε σημείο τέτοιο που κατηγορούμε ακόμα και τον ίδιο μας τον εαυτό για σφάλματα που ενδεχομένως να ευθύνεται ο άλλος

  • Δημιουργείται Ιδεοψυχαναγκαστική συμπεριφορά

Μελέτες έχουν δείξει πως ο ερωτευμένος άνθρωπος παρουσιάζει συμπεριφορά ανάλογη με ανθρώπου που πάσχει από Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή. Το μυαλό του είναι «κολλημένο» στο αντικείμενο του πόθου του. Πλέον δεν σκέφτεται τίποτα πέραν αυτού και η σκέψη του συχνά δεν είναι ρεαλιστική. Γι’ αυτό και τα ερωτευμένα άτομα συχνά εμφανίζουν έντονο άγχος, ζήλεια, εμμονές, ανησυχία και καχυποψία απέναντι στο άτομο που έχουν ερωτευθεί, αγγίζοντας τα όρια της υστερίας.

  • Η απόρριψη στο ερωτικό κάλεσμα βιώνεται ως σύνδρομο στέρησης

Όταν ένα άτομο είναι ερωτευμένο και απορρίπτεται, δεν παύει να αισθάνεται τα ίδια συναισθήματα για το πρόσωπο που το αφορά. Μόνο που σε αυτά τα συναισθήματα προστίθεται το αίσθημα ανικανότητας, η κατάθλιψη, η αδυναμία ελέγχου των παρορμήσεων και η αίσθηση της στέρησης, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την αποχή από τα ναρκωτικά. Ο ερωτευμένος εγκέφαλος προσπαθεί να ξεφύγει από τη γοητεία που του ασκεί ο άλλος, έχοντας την αίσθηση ότι του λείπει, επιδιώκοντας με αυτόν τον τρόπο ξανά τριβή μαζί του. Πρόκειται για την ίδια λειτουργία με αυτήν της κοκαΐνης που λείπει από το σώμα και τον εγκέφαλο του χρήστη, ο οποίος επιδιώκει να πάρει τη δόση του ξανά, μετά από μια σύντομη αποχή.

  • Η εγκεφαλική λειτουργία είναι διαφορετική σε ζευγάρια που είναι χρόνια μαζί

Έρευνες έχουν δείξει ότι η εγκεφαλική λειτουργία είναι διαφορετική ανάμεσα σε ζευγάρια που είναι χρόνια μαζί και σε άλλα ζευγάρια που μετράνε μόνο λίγους μήνες. Αυτό είναι λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι σε κάθε μία από τις δύο περιπτώσεις διεγείρονται διαφορετικά τμήματα του εγκεφάλου και εκκρίνονται διαφορετικές ορμόνες. Πέραν όμως της βιοχημείας, στην διαφοροποίηση της εγκεφαλικής λειτουργίας ευθύνεται και η σχέση που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στα δύο άτομα. Για παράδειγμα, δυο άνθρωποι που είναι παντρεμένοι πολλά χρόνια έχουν αναπτύξει μια πιο ολοκληρωμένη σχέση, κάτι που δεν ισχύει για τα νέα ζευγάρια.

  • Τι συμβαίνει με την απιστία;

Όπως είδαμε παραπάνω, για τη σταθερότητα και την ασφάλεια μιας σχέσης σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η βασοπρεσσίνη. Η ορμόνη αυτή παράγεται στο εγκέφαλο της γυναίκας κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής και συλλαμβάνεται από τον άνδρα μέσω κάποιων ειδικών υποδοχέων, προκαλώντας του έτσι το αίσθημα την πληρότητας και της ικανοποίησης, άρα την επιθυμία να είναι πιστός στη σχέση του. Όταν όμως αυτοί οι υποδοχείς που λαμβάνουν την βασοπρεσσίνη είναι γενετικά διαφοροποιημένοι, ακόμα και ένας απ’ αυτούς, τότε ο άνδρας φοβάται τη δέσμευση και γίνεται επιρρεπής στην απιστία. Άρα λοιπόν η βασοπρεσσίνη σχετίζεται με το συναισθηματικό δέσιμο και την ερωτική πίστη στους άντρες.

Δίκαια λοιπόν θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο έρωτας είναι θέμα… χημείας! Μιας χημείας που μπορεί να προκαλέσει μια έκρηξη που θα σου αλλάξει όλη τη ζωή. Ίσως αυτή η έκρηξη να είναι καταστροφική… Ίσως πάλι να είναι αυτή που θα σου δημιουργήσει έναν καινούριο κόσμο. Έναν κόσμο πιο όμορφο και πιο μαγικό… Έναν κόσμο για να ζεις όμορφα… Και είναι ο κόσμος που απλώνεται μέσα στα μάτια του ατόμου που θες να κοιμάσαι και να ξυπνάς δίπλα του… Του ατόμου που έχεις ερωτευθεί!

 

Της Ελισάβετ Κουτρούλη,

Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Ψυχολογίας

 

Συντακτική Επιμέλεια : Ιφιγένεια Κίκη

Check Also

Χαμομήλι: Ένα φυσικό φάρμακο!

Σε ηρεμεί, σε τονώνει, σε κρατάει υγιή, συμβάλλει στη μακροζωία σου, σου απαλύνει τον πόνο. …